مقالات

ادرار نارنجی رنگ ؛ علل، عوارض و علائم همراه با آن
پیشگیری و بیماریها, درد و درمان

ادرار نارنجی رنگ ؛ علل، عوارض و علائم همراه با آن 

ادرار معمولی فردی که در طول روز به اندازه کافی مایعات و به خصوص آب استفاده می کند؛ بی رنگ و مایل به زرد است. گاهی اوقات ادرار ممکن است رنگ زرد بسیار تیره ای به خود بگیرد. این تغییر رنگ به احتمال زیاد زمانی اتفاق می افتد که ما به اندازه کافی مایعات مصرف نمی کنیم و به اندازه کافی آب نمی نوشیم. حتی این رنگ زرد تیره تر تا حدودی طبیعی است. با این حال، هنگامی که ادرار رنگ دیگری مانند نارنجی به خود می گیرد، یعنی وضعیت غیر طبیعی است و به احتمال زیاد بیماری یا اختلالی در بدن وجود دارد. در ادامه این مطلب مجله پیام سلامت می خواهیم بیشتر در مورد علل و علائم همراه با ادرار نارنجی رنگ با شما صحبت کنیم. با ما همراه شوید.

چرا ادرار نارنجی یا زرد پر رنگ می شود؟

مهم است که ابتدا متوجه شوید که چرا ادرار رنگ زرد به خود می گیرد  و چگونه می تواندبه رنگ های غیرطبیعی مثل نارنجی درآید. ادرار از آب، مواد زائدی مانند اوره و الکترولیت های اضافی یا سایر مواد مغذی تشکیل شده است که بدن نیازی به آن ها ندارد. کلیه ها با فیلتر کردن خون، ادرار تولید می کنند. بنابراین کلیه ها مسئول تنظیم سطح مایعات بدن هستند.

رنگ زرد

هنگامی که ادرار رنگ روشن دارد، معمولا نشانه ای از هیدراتاسیون (آبرسانی) کافی و یا حتی وجود آب اضافه در بدن است. مسئولیت کلیه ها این است که با دفع این مایعات از طریق ادرار، سطح آب بدن را نرمال کنند. هنگامی که ادرار رنگ زرد تیره دارد، معمولا نشانه ای از هیدراتاسیون ناکافی است. در این حالت کلیه ها با توجه به کاهش سطح مایعات در بدن تلاش می کنند تا با استفاده از تولید کم ادرار، آب را در بدن نگه دارند.

رنگ ادرار به علت حضور مواد معروفی به نام یوروبیلین و اوروبیلینوژن زرد می شود. این مواد از تجزیه گلبول های قرمز حاصل می شوند. مواد مرتبط با آن ها مانند بیلی روبین نیز در صفرا دفع می شوند و مسئول ایجاد رنگ قهوه در مدفوع (استریکوبیلین) هستند. هنگامی که بدن نمی تواند از شر این مواد خلاص شود، آن ها زیر پوست جمع شده و با تغییر رنگ پوست بیماری به نام زردی ایجاد می کنند.

چگونه ادرار نارنجی می شود؟

کلیه ها مواد زائد و مواد اضافی را از خون خارج کرده و به ادرار منتقل می کنند. بنابراین هر گونه مواد زائد و یا مواد اضافی موجود در خون که دارای رنگ طبیعی نارنجی است، می تواند ادرار را نارنجی کند. علاوه بر این اگر ادرار با مقدار کمی خون (قرمز) مخلوط شود، رنگ زرد آن ممکن است به رنگ نارنجی تبدیل شود. دلایل متعددی برای ورود خون به ادرار و در نتیجه نارنجی شدن ادرار وجود دارد.

نشانه های همراه با این عارضه

شناسایی علائم همراه با ادرار نارنجی می تواند برای رسیدن به تشخیص نهایی و توضیح علت نارنجی شدن ادرار به پزشک کمک کند. با این حال، ادرار نارمجی ممکن است گاهی اوقات هیچ نشانه ای نداشته باشد. برخی از علائم احتمالی که ممکن است با وجود پرتقالی شدن رنگ ادرار دیده شوند عبارتند از:

  • سوزش ادرار یا احیای درد هنگام ادرار کردن
  • کم شدن، زیاد شدن و یا حتی قطع شدن ادرار
  • تکرر ادرار
  • وجود خون در ادرار یا سایر مواد مانند چرک در ادرار
  • نیاز مداوم برای ادرار کردن (تانسموس)، حتی بعد از تخلیه کردن مثانه

بسیاری از مشکلات ادراری دیگر نیز وجود دارد که ممکن است همراه با این عارضه رخ دهد. گاهی اوقات علائم دیگری نیز وجود دارد که به نظر نمی رسد به سیستم ادراری مرتبط باشند، مثل تب و یا درد شکم.

علل تغییر رنگ ادرار

علل احتمالی نارنجی شدن رنگ ادرار فراوان هستند. بنابراین این وضعیت باید همیشه توسط متخصص بررسی شود. ادرار نارنجی ممکن است علت جدی نداشته باشد. مثلا اگر تنها یک بار رخ دهد و همراه با علائمی نباشد، معمولا جای نگرانی نیست. با این حال، هنگامی که این عارضه تکرار می شود یا رنگ ادرار همیشه نارنجی است و با علائم دیگر همراه است، باید حتما بررسی های پزشکی انجام شود. آزمایش های تشخیصی مانند اندازه گیری ادرار یا تجزیه ادرار ممکن است نشان دهنده مشکلاتی، مانند وجود مقدار کمی خون در ادرار یا پروتئین در ادرار باشند.

از جمله مهمترین عللی که برای تغییر رنگ ادرار وجود دارد عبارتند از:

ادرار نارنجی رنگ
ادرار نارنجی رنگ

غذا و مکمل ها

غذاهای مختلف و مکمل های غذایی که دارای رنگ نارنجی هستند می توانند باعث تغییر رنگ ادرار شوند. این رنگدانه های طبیعی و رنگ های مصنوعی، تنها در صورت مصرف زیاد، موجب تغییر رنگ ادرار می شوند.

  • غذاهای غنی از کاروتنوئید مانند هویج
  • مکمل های حاوی بتا کاروتن
  • سایر غذاها یا مکمل هایی که دارای رنگدانه نارنجی هستند.

به همین ترتیب رنگ قرمز نیز هنگام ترکیب با رنگ زرد طبیعی ادرار، ممکن است به نارنجی شدن آن کمک کند.

برخی از داروها

مصرف بعضی از داروها ممکن است منجر به تغییر رنگ ادرار شوند. داروهای زیر بیشتر احتمال دارد که مسئول تغییر رنگ ادرار و نارنجی شدن آن باشند.

  • ملین ها: بعضی از ملین هایی که حاوی سننا (گیاهی است که برای رفع یبوست استفاده می شود) هستند، اغلب سبب زرد و نارنجی شدن ادرار می شود.
  • برخی از مسکن ها: پیریدیوم و سایر داروهایی که حاوی ماده فعال فنازوپیریدین هستند. این داروها برای از بین بردن درد ناشی از عفونت های دستگاه ادراری (UTIs) تجویز می شوند.
  • ریفادین و ریمکتان (ریفامپین): ترکیبی از داروهای حاوی این آنتی بیوتیک و ایزونیزید، مانند IsonaRif و Rifamate، ممکن است اثر مشابه ای بر روی بدن داشته باشد.
  • Azulfidine (سولفاسالازین): این دارو یک داروی ضد التهابی است که برای درمان التهاب روده، اسهال، خونریزی مقعد و درد شکم ناشی از کولیت اولسراتیو استفاده می شود. نسخه آزمایشی منتشر شده گاهی اوقات برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید تجویز می شود که با مصرف داروهای دیگر تسکین پیدا نمی کنند. Azulphidine، علاوه بر نارنجی کردن رنگ ادرار، می تواند پوست را نیز زرد کند. هیچ یک از این عوارض جانبی مضر نیستند.
  • دوکسوروبیسین: این دارو شیمی درمانی قدرتمند که به صورت داخل وریدی تجویز می شود نیز یکی از علل ادرار نارنجی است. دوکسوروبیسین می تواند یک یا دو روز بعد از درمان ادرار فرد را نارنجی یا حتی قرمز کند.

بیماری های ادراری

بیماری های سیستم ادراری (کلیه ها، مثانه، حالب و مجرای ادراری) می توانند ادرار نارنجی ایجاد کنند. این تغییر رنگ ممکن است به علت ورود خون به ادرار رخ دهد. اما گاهی نیز تغییر رنگ به مواد معدنی موجود در ادرار، مصرف برخی از داروها و محصولات تولید شده توسط باکتری های بدن، ارتباط دارد.

  • سیستیت: این بیماری نوعی عفونت مثانه است. این بیماری یکی ازشایع ترین عفونت های ادراری (UTI) است و اغلب شامل مجرای ادراری نیز می شود.
  • پیلونفریت: که به معنی عفونت کلیه است. شیوع این بیماری کمتر از عفونت مثانه است. گاهی ممکن است باکتری ها از طریق جریان خون خود را به کلیه ها برسانند یا از مثانه به سمت بالا حرکت کرده و کلیه ها را آلوده کنند.
  • سنگ های ادراری: توده های سنگی هستند که در سیستم ادراری شکل می گیرند. سنگ می تواند در کلیه ها (سنگ کلیه) یا مثانه (سنگ مثانه) تشکیل شده و به حالب یا مجرای ادرار منتقل شود.
  • بیماری های کلیوی: که از انواع مختلفی مانند نارسایی کلیه و سرطان هایی مانند سرطان کلیه یا سرطان مثانه تشکیل شده اند نیز ممکن است رنگ ادرار را تغییر دهند.

بیماری های دیگر

چندین بیماری دیگر نیز وجود دارد که می توانند بر روی تولید ادرار، ترکیب و حتی رنگ تاثیر بگذارند. با ابتلا به این بیماری ها ممکن است ادرار به رنگ نارنجی درآید.

  • کم آبی بدن: یکی از علل تغییر رنگ ادرار است. با وجود آب کمتر در ادرار، رنگ ادرار ممکن است کمی متمرکز شود و بسته به سایر عوامل ممکن است به رنگ زرد یا نارنجی ظاهر شود.
  • بیماری های پروستات: بیماری های پروستات در مردان نیز می توانند رنگ ادرار را تحت تاثیر قرار دهند. این بیماری ها شامل پروستاتیت و حتی سرطان پروستات که گاها خون را وارد ادرار می کنند، می شوند.
  • بیماری های کبدی: این بیماری ها نیز می توانند سطح رنگدانه های موجود در ادرار را تحت تاثیر قرار دهند و منجر به نارنجی شدن ادرار شوند. این بیماری ها شامل هپاتیت، نارسایی کبدی و سرطان کبد می شوند.

گاهی اوقات ادرار ممکن است با خون یا سایر مواد مضری که در مجرای ادرار حضور داشته و از بدن خارج نشده اند ترکیب شده و تغییر رنگ دهد. به عنوان مثال، خون قاعدگی بعضی اوقات ممکن است رنگ ادرار را تغییر دهد و باعث شود که رنگ نارنجی به خود بگیرد. در این حالت معمولا ادرار موجود در مثانه و مجرای ادرار طبیعی است.

عوارض احتمالی ادرار نارنجی چیست؟

از آنجایی که ادرار پرتقالی می تواند به علت بیماری های جدی رخ دهد، عدم پیگیری و درمان این عارضه می تواند منجر به عوارض جدی شود که ممکن است آسیب دائمی به بدن وارد کرده و یا حتی کشنده باشد. هنگامی که علت اصلی تشخیص داده می شود، مهم است که به دنبال برنامه درمانی مناسب باشید که به طور خاص برای کاهش خطر عوارض بالقوه از جمله موارد زیر طراحی شده است:

  • آسیب کلیوی
  • آسیب کبدی
  • سپسیس (عفونت باکتریایی خون که کشنده است)
  • گسترش سرطان
  • گسترش عفونت

منابع:

  1. Orange Urine – Causes
  2. What It Can Mean If Your Urine Is Orange
  3. ?What Causes Orange Urine
  4. Color of urine

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

بخش های ضروری علامت گذاری شده اند *

قالب وردپرس ساخته شده توسط Shufflehound. تمام حقوق مادی و معنوی وب‌سایت پیام سلامت معلق به مجموعه باماتا است. تابستان 1398