غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) در بارداری

غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) در بارداری
غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) در بارداری

آزمایش MSAFP یک نوع آزمایش غربالگری است که سطح آلفا فتوپروتئین مادر را در دوران بارداری بررسی می کند. غربالگری آلفا فتوپروتئین تست تشخیصی نیست. بلکه بخشی از تست های سه گانه است که تعیین می کند که آیا مادر به تست های تشخیصی دیگر نیاز دارد یا خیر؟

ابتدا اجازه دهید تا توضیح دهیم تست غربالگری چیست؟

به یاد داشته باشید که غربالگری به کاهش اضطراب کمک می کند. بنابراین انجام غربالگری هایی که پزشک در دوران بارداری تجویز می کند اهمیت زیادی دارد. در تست های غربالگری فقط به نتایج آزمایش خون نگاه نمی کنند. این تست ها تعدادی از عوامل مختلف از جمله سن، قومیت، نتایج آزمایشات خون، و غیره را سنجیده و سپس شانس اختلال در نوزاد را به صورت مقایسه ای بیان می کنند.

بنابراین غربالگری، مشکلی را تشخیص نمی دهند. این تست ها فقط می توانند نشان دهند که آیا تست های بیشتری باید انجام شود یا خیر؟

در ادامه این مطلب مجله پیام سلامت در مورد نحوه، زمان، عوارض و کاربرد غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) در بارداری صحبت می کنیم.

غربالگری آلفا فتوپروتئین چگونه انجام می شود؟

در این غربالگری، نمونه خون گرفته شده از مادر برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه فرستاده می شود. نتایج معمولا بین یک تا دو هفته آماده خواهد شد.

غربالگری MSAFP چه زمانی باید انجام شود؟

MSAFP ممکن است بین هفته های ۱۴ تا ۲۲ بارداری انجام شود. اما نتایج آن در طول هفته های ۱۶ تا ۱۸ بارداری دقیق تر است. سطح AFP مادر در دوران بارداری تغییر می کند. بنابراین اطلاع دقیق از سن بارداری برای ارائه نتایج دقیق از غربالگری لازم است.

همه زنان باردار باید غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) را انجام دهند. اما در صورت وجود یکی از شرایط زیر انجام این تست اهمیت بیشتری پیدا می کند:

  • زنانی که سابقه خانوادگی نقایص مادرزادی دارند.
  • زنانی که بالای ۳۵ سال سن دارند.
  • زنانی که در دوران بارداری از داروهای مضر یا مخدرها استفاده کرده اند.
  • زنان مبتلا به دیابت

بررسی آزمایش آلفا فتوپروتئین

آلفا فتوپروتئین (AFP) در سرم جنین و همچنین مایع آمنیوتیک یافت می شود. این پروتئین در اوایل بارداری توسط کیسه نطفه تولید می شود و بعد از آن در کبد و دستگاه گوارش جنین تولید می شود. عملکرد واقعی AFP ناشناخته است.

پزشکان می دانند که سطح این پروتئین در طول هفته های خاصی از بارداری افزایش می یابد و به همین دلیل است که سن دقیق بارداری برای تفسیر نتایج بسیار مهم است. آزمون AFP سطح بالا و پایین آلفا فتو پروتئین را اندازه گیری می کند. نتایج به دست آمده با سن و قومیت مادر ترکیب شده تا احتمال وقوع اختلالات ژنتیکی بالقوه ارزیابی شود.

 AFP بالا ممکن است نشان دهد که کودک مبتلا به یکی از نقایص لوله های عصبی مانند اسپینا بیفیدا یا آنانسفالی است.

سطح بالای AFP همچنین ممکن است نقص در مری یا یکی از اعضای داخلی شکم کودک را نشان دهد. با این حال، شایعترین دلیل افزایش سطح این پروتئین در بدن، تخمین نادرست از سن بارداری است. یعنی سن بارداری کمتر تخمین زده شده در حالی که وجود سطح بالایی از این پروتئین حاکی از سن بالای حاملگی است.

AFP پایین و سطح غیر طبیعی hCG و استریول ممکن است نشان دهنده این باشد که کودک مبتلا به تریزومی ۲۱ (سندرم داون)، تریزومی ۱۸ (سندرم ادواردز) یا نوع دیگری از اختلالات کروموزومی است.

سطح غیر عادی این پروتئین همچنین ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

  • بارداری چندقلویی
  • بارداری که بیشتر یا کمتر از تصور پیشرفت کرده باشد.

معنی MSAFP چیست؟

یادتان باشد که AFP آزمون غربالگری است و نه یک آزمایش تشخیصی. این تست تنها می تواند تخمین بزند که مادر در معرض خطر تولد کودک با اختلال بالقوه است. از هر ۱۰۰۰ حاملگی تقریبا ۲۵ تا ۵۰ مورد نتایج غیرعادی از غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) دریافت می کنند.

از این نتایج غیر طبیعی، تنها در ۱ از ۱۶ تا ۱ از ۳۳ مورد، منجر به متولد شدن کودک مبتلا به نقص لوله عصبی یا بیماری های دیگری می شود. ۷۵٪ تا ۹۰٪ نوزادان مبتلا به نقص لوله عصبی از طریق غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) کشف می شوند.

اگر نتایج آزمایش غیرطبیعی باشد، پزشک آزمایش های اضافی را برای تشخیص انجام می دهد.

در واقع یک رویکرد محافظه کارانه شامل انجام غربالگری دوم آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) یا سونوگرافی با کیفیت بالا (سه بعدی) است. اگر آزمایش دوم هم نتایج غیر طبیعی داشته باشد، یک روش تهاجمی مانند آمنیوسنتز برای تشخیص انجام می شود.

خطر و عوارض MSAFP برای مادر یا کودک چیست؟

به استثنای درد هنگام نمونه برداری از خون، هیچ خطری یا عوارض جانبی مرتبط با MSAFP وجود ندارد. MSAFP یک آزمایش معمول است اما روش تهاجمی نیست و خطرات شناخته شده ای را برای مادر یا نوزاد ایجاد نمی کند. نتایج حاصل از غربالگری آلفا فتوپروتئین سرم مادر (MSAFP) ممکن است تایید کند که مادر به آزمایش های اضافی نیاز دارد. دلایل انجام آزمایش های بیشتر نیز ممکن است از فردی به فرد دیگر و از زوجی به زوج دیگر متفاوت باشد. انجام تست های بیشتر به پزشک اجازه می دهد تا تشخیص خود را تأیید کند.

توسط فرشته موسی پور

سال‌هاست در حوزه سلامت و پزشکی مشغول مطالعات آزاد هستم. طی 3 سال گذشته نتایج مطالعاتم را در قالب ترجمه متون پزشکی از منابع معتبر انگلیسی، در مجله پیام سلامت منتشر می‌کنم.

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *