آشنایی با آزمایشات دوران بارداری و نحوه انجام هر کدام از آن ها

آشنایی با آزمایشات دوران بارداری و نحوه انجام هر کدام از آن ها
آشنایی با آزمایشات دوران بارداری و نحوه انجام هر کدام از آن ها

در طول بارداری، بررسی ها و چک آپ های منظم بسیار مهم هستند. این مراقبت پایدار می تواند به حفظ سلامتی شما و نوزادتان کمک کند، در صورتی که مشکلی رخ داده باشد، آن را به موقع شناسایی کرده تا از عوارض بعدی جلوگیری کند. در ادامه این مطلب مجله پیام سلامت در مورد چک آپ ها و آزمایشات دوران بارداری با شما صحبت خواهیم کرد.

به طور معمول چک آپ های معمول دوران بارداری طبق دستور زیر صورت می گیرد:

  • بین هفته ۴ ام تا ۲۸ ام بارداری هر ماه یک بار
  • بین هفته ۲۸ ام تا ۳۶ ام بارداری هر ماه دو بار
  • هفته ۳۶ ام تا هفته زایمان به صورت هفتگی

زنان با حاملگی پر خطر باید بیشتر پزشک خود را ملاقات کنند.

در اولین چک آپ شما پزشک، آزمایش کامل فیزیکی انجام خواهد داد و برای تعیین سن دقیق بارداری آزمایش خون تجویز می کند. پزشک همچنین ممکن است معاینه سینه، معاینه لگنی برای بررسی رحم و معاینه رحم، از جمله آزمایش پاپ اسمیر را انجام دهد. در طول معاینات اولیه، دکتر در مورد شیوه زندگی، روابط و عادت های بهداشتی سوالات زیادی از شما خواهد پرسید. مهم است که در این معاینه با پزشک خود صادق باشید.

پس از اولین چک آپ، تا قبل از تولد نوزاد مهمترین بررسی هایی که انجام می شود عبارتند از:

  • بررسی فشار خون و وزن
  • بررسی ضربان قلب نوزاد
  • اندازه گیری شکم مادر برای بررسی رشد کودک

ضمن این که ممکن است نیاز باشد در طول حاملگی، آزمایشات مختلفی را برای بررسی موارد زیر انجام دهید:

  • کم خونی
  • اندازه گیری خطر ابتلا به دیابت بارداری
  • عفونت های مضر

یادتان نرود که برای داشتن بارداری سالم ضمن این که باید مدام توسط پزشک خود ویزیت شوید باید آزمایشات دوران بارداری را نیز به صورت دقیق و طبق دستور پزشک انجام دهید.

آزمایشات دوران بارداری

نظارت بر فعالیت های کودک

پس از هفته ۲۸ ام، حرکت های جنین باید توسط مادر پیگیری شود. این موضوع به شما کمک می کند تا زمان هایی که کودک کمتر از حد طبیعی حرکت می کند را شناسایی کنید. این زمان ها دقیقا زمان هایی است که کودک با مشکلی مواجه شده و نیاز به مراقبت پزشکی دارد. راه آسان برای انجام این کار، رویکرد “شمارش به ۱۰” است. در این رویکرد باید تعداد حرکات جنین را در طول شبانه روز بشمارید.

اکثر زنان هر ۱۰ تا ۲۰ دقیقه یک بار شاهد حرکت کودک هستند. در موارد نادر پیش می آید که کودک کمتر از ۱۰ حرکت در طول دو ساعت داشته باشد. شمارش حرکات کودک به صورت روزانه، می تواند به شما کمک کند که تعداد حرکات طبیعی او را به دست آورید. اگر کمتر از ۱۰ حرکت در عرض دو ساعت از او شاهد بودید یا اگر متوجه شدید که نوزاد شما کمتر از حد طبیعی حرکت دارد، با پزشک تماس بگیرید.

آزمایشات دوران بارداری

آزمایشات دوران بارداری برای بررسی سلامتی شما و نوزادتان استفاده می شود. در مراقبت های دوران بارداری، دکتر آزمایش هایی را برای بررسی برخی از موارد، از جمله موارد زیر تجویز می کند:

  • نوع خون شما و عامل Rh
  • کم خونی
  • عفونت هایی مانند توکسوپلاسموز و عفونت های منتقله از راه جنسی (STIs)، از جمله هپاتیت B، سیفلیس، کلامیدیا و HIV
  • بررسی ایمنی مادر در مورد سرخجه و آبله مرغان

در طول بارداری، پزشک یا ماما ممکن است برخی از آزمایشهای دیگر را نیز ارائه دهد. بعضی از آزمایشات دوران بارداری که برای همه زنان توصیه می شود عبارتند از:

  • غربالگری برای دیابت حاملگی
  • سندرم داون
  • HIV

سایر آزمایشات دوران بارداری که ممکن است تجویز شوند بر اساس معیارهای زیر توصیه می شوند:

  • سن
  • سابقه شخصی یا خانوادگی
  • پس زمینه قومی
  • نتایج آزمون های معمول

بعضی از آزمایشات دوران بارداری آزمون های غربالگری هستند. آنها خطرات یا نشانه هایی از مشکلات احتمالی را در شما یا کودکتان تشخیص می دهند. بر اساس نتایج آزمایش های غربالگری، پزشک ممکن است آزمایش های تشخیصی بیشتری را پیش بینی کند. آزمایش های تشخیصی می تواند مشکلات احتمالی را تایید یا رد کنند. شایع ترین آزمایشات دوران بارداری به شرح زیر می باشند.

آمنیوسنتز

این آزمایش می تواند نقص های خاص زیر را تشخیص دهد:

  • سندرم داون
  • فیبروز کیستیک
  • اسپینا بیفیدا

این آزمایش در هفته ۱۴ ام تا ۲۰ ام انجام می شود. ممکن است برای زوج هایی که دارای اختلالات ژنتیکی هستند مفید باشد. آمنیوسنتز همچنین برای تست DNA و تعیین پدر نوزاد نیز کاربرد دارد.

نحوه انجام

یک سوزن نازک برای جمع کردن مقدار کمی از مایع آمنیوتیک و سلول ها از کیسه اطراف جنین استفاده می شود. نمونه برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال می شود.

مشخصات بیوفیزیکی (BPP)

این تست در سه ماهه سوم برای نظارت بر سلامت کلی کودک و برای کمک به تصمیم گیری در مورد اینکه کودک باید زودرمان شود یا خیر، استفاده می شود.

نحوه انجام

BPP شامل آزمایش سونوگرافی همراه با تست بدون استرس است. BPP به تنفس، حرکت، عضلات، ضربان قلب و میزان مایع آمنیوتیک نگاه می کند.

پرزهای جفتی (CVS)

این آزمایش در هفته ۱۰ ام تا ۱۳ ام بارداری برای تشخیص نقایص خاص زیر انجام می شود:

  • اختلالات کروموزومی، از جمله سندرم داون
  • اختلالات ژنتیکی، مانند فیبروز کیستیک

CVS ممکن است برای زوج هایی که دارای اختلالات ژنتیکی هستند مفید باشد. این تست پدر جنین را نیز مشخص می کند.

نحوه انجام

یک سوزن برای جمع آوری نمونه کوچک از سلول ها جفت وارد شکم مادر می شود.

غربالگری سه ماهه اول

آزمایش غربالگری انجام شده در هفته ۱۱ ام تا ۱۴ ام بارداری برای تشخیص موراد زیر کاربرد دارد:

  • اختلالات کروموزومی، از جمله سندرم داون و تریزومی ۱۸
  • مشکلات دیگر مانند نقص قلب

این غربالگری همچنین می تواند بارداری چند قلویی را نیز نشان دهد. بر اساس نتایج آزمایش، پزشک ممکن است سایر آزمایشات را برای تشخیص اختلال تجویز کند.

نحوه انجام

این تست شامل آزمایش خون و آزمایش اولتراسوند یا همان سونوگرافی است. آزمایش خون سطح مواد خاص موجود در بدن مادر را اندازه گیری می کند. آزمایش اولتراسوند ضخامت پشت گردن کودک را اندازه گیری می کند. این اطلاعات همراه با سن مادر، به پزشکان کمک می کند خطر ابتلا جنین به مشکلات مختلف را تعیین کند.

غربالگری گلوکز

این آزمایش غربالگری در هفته ۲۶ ام تا ۲۸ ام انجام شده تا خطر ابتلا به دیابت بارداری مادر تعیین شود. بر اساس نتایج آزمایش، پزشک ممکن است آزمایش تحمل گلوکز را پیشنهاد کند.

نحوه انجام

اول نوشیدنی شیرین خاصی خورده می شود. سپس یک ساعت بعد یک نمونه خون برای بررسی سطح قند خون از مادر گرفته می شود.

آزمون تحمل گلوکز

این آزمون در هفته ۲۶ ام تا ۲۸ ام برای تشخیص دیابت حاملگی انجام می شود.

نحوه انجام

دکتر به شما می گوید که چند روز قبل از آزمایش باید چه چیزی هایی را بخورید. پس از آن، باید ۱۴ ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید. سپس خون شما برای تست “سطح قند خون ناشتا” نمونه برداری می شود. بعد از این مرحله یک نوشیدنی شیرین مصرف می کنید. سپس خون شما هر یک ساعت یک بار به مدت سه ساعت آزمایش می شود تا پزشک ببیند که قند در بدن شما چگونه عمل کرده است.

عفونت استرپتوکوک گروه B

این آزمایش در هفته ۳۶ ام تا ۳۷ ام بارداری انجام می شود. پزشک در این آزمایش به دنبال این است که  باکتری هایی که می توانند باعث ایجاد پنومونی یا عفونت جدی در نوزادان شوند را تشخیص دهند.

نحوه انجام

از یک گوش پاک کن برای برداشتن سلول های واژن و رکتوم استفاده می شود.

غربالگری سرم مادران

این آزمایش غربالگری در هفته ۱۵ ام تا ۲۰ ام بارداری انجام شد تا خطر موارد زیر تشخیص داده شود:

  • اختلالات کروموزومی، از جمله سندرم داون و تریزومی ۱۸
  • نقص لوله های عصبی، مانند اسپینا بیفیدا

بر اساس نتایج آزمایش، پزشک ممکن است سایر آزمایشات را برای تشخیص اختلال تجویز کند.

نحوه انجام

برای اندازه گیری سطوح خاصی از مواد در خون مادر، نمونه خون گرفته می شود.

تست بدون استرس (NST)

این آزمایش پس از هفته ۲۸ ام انجام می شود تا سلامت نوزاد کنترل شود. این آزمایش می تواند نشانه هایی از پریشانی جنین مانند زمانی که اکسیژن کافی را دریافت نمی کند، را نشان دهد.

نحوه انجام

برای انجام این تست کمربندی به شکم مادر بسته می شود تا میزان ضربان قلب کودک در پاسخ به حرکات او تعیین شود.

سونوگرافی

آزمایش اولتراسوند می تواند در هر مرحله ای از حاملگی انجام شود. انجام آزمایشات سونوگرافی به تنهایی معمول نیست. اما زنان غالبا در معاینه سونوگرافی استاندارد بین هفته ۱۸ تا ۲۰ بادراری به دنبال نشانه هایی از مشکلات اندام ها و سیستم های بدن کودک هستند. این آزمایش سن جنین و رشد مناسب او را تایید می کنند. همچنین ممکن است قادر به بیان جنسیت کودک نیز باشد.

آزمون اولتراسوند همچنین به عنوان بخشی از غربالگری سه ماهه اول و مشخصات بیوفیزیکی (BPP) استفاده می شود. بر اساس نتایج این تست، ممکن است پزشک سایر تست ها یا سونوگرافی های دیگر را برای تشخیص مشکلات احتمالی پیشنهاد کند.

نحوه انجام

سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی از کودک عکس گرفته و بر روی مانیتور نشان می دهد. برای سونوگرافی استاندارد، ژلی بر روی شکم مادر مالیده می شود. سپس یک ابزار ویژه بر روی شکم قرار می گیرد که اجازه می دهد تا پزشک بتواند تصویر چنین را روی مانیتور ببیند.

آزمایش ادرار

نمونه ادرار می تواند نشانه هایی از مشکلات زیر را بررسی کند:

  • عفونت مجاری ادراری
  • دیابت
  • پره اکلامپسی

نحوه انجام

شما یک نمونه کوچک از ادرار تمیز که وسط فرایند ادرار کردن از بدن خارج می شود را در یک فنجان پلاستیکی استریل جمع آوری می کنید. نوارهای آزمایشی که برای یافتن مواد خاصی در ادرار کاربرد دارند، در نمونه قرار می گیرند. گاهی نیز نمونه زیر میکروسکوپ بررسی می شود.

توسط فرشته موسی پور

سال‌هاست در حوزه سلامت و پزشکی مشغول مطالعات آزاد هستم. طی 3 سال گذشته نتایج مطالعاتم را در قالب ترجمه متون پزشکی از منابع معتبر انگلیسی، در مجله پیام سلامت منتشر می‌کنم.

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *